Koning Haakon ontmoet leden van Fontenehuset Asker bij het tienjarig bestaan
Koning Haakon VIII bracht donderdag 19 november een bezoek aan Fontenehuset Asker ter gelegenheid van het tienjarig bestaan. De dag ervoor had hij LePro bezocht, een arbeidsinclusiebedrijf in Østre Toten (ons verslag).
"Het was fijn om deel te nemen aan het tienjarig jubileum van Fontenehuset. Ze doen heel belangrijk werk en ze hebben een goede sfeer waarin mensen kunnen gedijen," zei de koning na afloop tegen de pers.
Wat Fontenehuset is
Fontenehus is de Noorse naam voor het Clubhouse-model. Het is een werk- en studiegemeenschap voor mensen die psychische problemen hebben of hebben gehad. Leden werken vrijwillig samen met het personeel om het huis te runnen. Het lidmaatschap is gratis, er is geen verwijzing nodig, en leden krijgen hulp bij studie en werk.
Fontenehuset Asker heeft ongeveer 500 leden, en ongeveer 30 komen er dagelijks, volgens NTB. Het huis werkt samen met de gemeente Asker en maakt deel uit van een lokale alliantie tegen jongerenuitsluiting.
De leden
Het jubileum vond plaats op Syverstad gård in Asker, en leden presenteerden een groot deel van het programma.
Angela Halvorsen vertelde de koning over de geschiedenis van de beweging. Het begon in de jaren 1940 bij Rockland State Hospital in New York als We Are Not Alone, en werd later Fountain House. "Bij Fontenehuset Asker ontmoeten we mensen uit 46 verschillende landen," zei ze. "Veel scheidt Asker van het New York van de jaren 1940, maar één ding is niet veranderd: mensen hebben mensen nodig."
Haakon Haakstad was postdoctoraal onderzoeker voordat hij geïsoleerd raakte en op arbeidsongeschiktheidsuitkering terechtkwam. Bij Fontenehuset hielp hij een technologiegroep opzetten. "Voor mij gaat de technologiegroep over veel meer dan technologie. Het gaat om het creëren van een arena voor beheersing, verbondenheid, gemeenschap en het tegengaan van uitsluiting," zei hij. "We zijn niet alleen ontvangers van een dienst. We mogen ook meehelpen aan de vormgeving en ontwikkeling ervan."
Een ander lid, Espen, zei: "Ik ontmoet mensen, heb ergens om naartoe te gaan en voel dat ik iets kan bijdragen."
Daarna dronk de koning koffie met leden. Volgens NTB spraken ze over verbondenheid, het dagelijks leven in het huis en boeken. De koning zei dat hij vaak naar boeken luistert in de auto en tijdens het hardlopen. "Ik ben een beetje dyslectisch, dus het gaat een beetje langzaam," zei hij.
Geestelijke gezondheid en werk
Directeur Chris Hangaas zei: "Veel te veel jongeren staan buiten school en werk vanwege psychische problemen. Op zo'n moment zijn gemeenschap, verbondenheid en de kans om je vaardigheden te gebruiken belangrijker dan ooit."
Fontenehus-huizen bieden overgangswerk: deeltijdbanen tegen gewone lonen, meestal voor zes tot negen maanden. Als een lid een dienst niet kan werken, stuurt het huis een vervanger.
Enkele cijfers over het model in Noorwegen:
- Ongeveer 1.500 leden beantwoordden het ledenonderzoek van Fontenehus Norge uit 2026. Van hen zei 39% dat ze aan het werk waren of een werkplek hadden, en 15% studeerde.
- Een driejarig project van Oslo Economics en Fontenehus Norge keek naar mensen die zowel buiten werk als onderwijs stonden. 17% van de Fontenehus-leden stroomde door naar werk of onderwijs, tegenover 13% in een controlegroep. De onderzoekers zeggen dat dit niet aantoont dat Fontenehus alleen de oorzaak is.
- In het bijbehorende onderzoek in BMC Psychiatry stond 84% van de leden buiten de arbeidsmarkt toen ze lid werden.
- De subsidieregeling van Helsedirektoratet voor Fontenehus bedraagt in totaal NOK 85.2 million, afhankelijk van de begroting van de Storting. Het doel is om meer mensen met psychische of verslavingsproblemen te laten doorstromen naar werkgerichte activiteiten en gewone banen.
Er zijn Fontenehus op meer dan 20 plaatsen in Noorwegen, en meer dan 380 clubhouses wereldwijd volgen dezelfde internationale standaarden.
Twee bezoeken in twee dagen
LePro is een gemeentelijk arbeidsinclusiebedrijf, terwijl Fontenehuset samen met zijn leden wordt gerund. Beide werken met mensen die buiten werk of school zijn geraakt. Bij LePro zei de koning woensdag: "We moeten een samenleving zijn waarin we proberen iedereen te betrekken."
Bronnen: Koninklijk Hof; NTB via VG en ABC Nyheter; Budstikka; Statsforvalteren: aankondiging; Fontenehus Norge: overgangswerk, ledenonderzoek en onderzoek; BMC Psychiatry; Helsedirektoratet; Clubhouse International. Citaten uit het Noors zijn eigen vertalingen van InkludX.